Van het menu naar de rekening
Wie is agressief, en wie wacht af
Er zijn maar twee manieren om te handelen. Je legt een order klaar op een prijs en wacht tot iemand hem neemt, of je neemt zelf wat er ligt. Het eerste heet passief, het tweede agressief. Wie agressief koopt, accepteert de prijs van de verkoper: hij lift the ask. Wie agressief verkoopt, accepteert de prijs van de koper: hij hits the bid.
Dat onderscheid is de hele basis. Alleen agressieve orders bewegen de prijs, want alleen zij nemen weg wat er lag. En daarom kun je uit de footprint aflezen welke kant ongeduldig was, en welke kant er rustig bij stond.
Hoe een koper de prijs omhoog duwt
Waarom dit ertoe doet
Een passieve order is een aanbod: hij ligt te wachten en verdwijnt zodra iemand anders hem accepteert of zodra de plaatser hem intrekt. Daar zit geen haast in en geen informatie. Een agressieve order is iets anders: iemand heeft besloten dat hij nu binnen wil, tegen de prijs die er ligt, en betaalt daar de spread voor.
Dat is precies waarom je op deze getallen let. Wie agressief handelt, heeft een reden waar hij geld voor over heeft, en meestal zit daar iets achter wat jij nog niet weet. Komt er een reeks van die orders achter elkaar, dan is er iemand met een positie die af moet, of iemand die een cijfer eerder begreep dan de rest.
En daarom vertelt het uitblijven ervan net zoveel. Een markt waar alleen passieve orders liggen en niemand ze wegneemt, is een markt waar niemand haast heeft. Daar gebeurt niets, hoe druk de grafiek er ook uitziet.
De footprint, uitgelegd
Links wat er verkocht is, rechts wat er gekocht is
| verkocht op de bid | niveau | gekocht op de ask |
|---|---|---|
| 41 | +9 | 212 |
| 58 | +8 | 124 |
| 96 | +7 | 101 |
| 112 | +6 | 88 |
| 1.640 | +5 | 74 |
| 134 | +4 | 61 |
| 87 | +3 | 52 |
| 64 | +2 | 29 |
Waarom je schuin kijkt en niet recht
Dit is de detail die bijna iedereen verkeerd doet. Een imbalance reken je diagonaal uit, niet horizontaal. De reden is dat een veiling altijd één bid en één ask heeft, en die liggen per definitie een niveau uit elkaar. Wie op een bepaald niveau koopt, koopt van de verkoper die een tik hoger stond. Vergelijk je twee getallen die naast elkaar staan, dan vergelijk je twee kanten die elkaar nooit ontmoet hebben.
De drempel die je meestal aanhoudt is twee keer zoveel. Is er op een niveau meer dan dubbel zoveel gekocht als er schuin tegenover verkocht is, dan telt dat als imbalance. Staat er aan één kant een nul, dan telt het niet: uit niets valt geen verhouding te berekenen.
De drie getallen per candle
- Volume: hoeveel deed er mee
De optelsom van alles wat er in die candle verhandeld is, bid en ask bij elkaar. Dit beantwoordt de vraag hoe druk het was. Een grote candle op weinig volume is een lege beweging.
- Delta: wie was agressiever
Alles wat er op de ask gekocht is, min alles wat er op de bid verkocht is. Is het getal positief, dan waren de kopers ongeduldiger. Is het negatief, dan de verkopers.
- Delta-percentage: hoevéél agressiever
De delta gedeeld door het totale volume. Een delta van duizend op tweeduizend contracten is een heel ander verhaal dan dezelfde duizend op veertigduizend. Dit getal maakt candles onderling vergelijkbaar.
Cumulative volume delta
De delta van één candle is een momentopname. Tel je hem op over een hele sessie, dan krijg je een lijn die laat zien wie er de hele tijd de agressieve kant was. Dat heet cumulative volume delta, meestal afgekort tot CVD, en het is het nuttigste getal dat uit order flow komt.
Als de prijs en de delta niet meer hetzelfde zeggen
Let wel op wat je precies vergelijkt. Een CVD die daalt terwijl de prijs stijgt, is geen verkoopsignaal. Het is een waarschuwing dat de beweging door minder mensen gedragen wordt dan het lijkt. Wat er daarna gebeurt, moet nog steeds uit de prijs zelf komen.
Hoe de twee toestanden eruitzien in de getallen
Op de vorige pagina stonden balance en imbalance als vorm. Hier staan ze als cijfer, en dat is precies waarom order flow iets toevoegt: je ziet de omslag voordat de grafiek hem laat zien.
- Laag volume, een paar duizend contracten per candle
- Delta-percentage laag, vaak onder de tien
- Bovenin de candles veel koopvolume dat nergens toe leidt
- Elke poging omhoog wordt opgevangen door passieve verkopers
- De koers beweegt traag en komt steeds terug
- Volume schiet omhoog, vaak een veelvoud
- Delta-percentage hoog en eenzijdig
- Imbalances op meerdere niveaus achter elkaar
- Niemand vangt het meer op, elk niveau wordt weggegeten
- De koers beweegt door en komt niet terug
Wat absorption je vertelt
Als je op één prijsniveau ineens tien keer zoveel volume ziet als op de niveaus eromheen, is er iets gebeurd. Iemand had daar een grote order liggen, en alles wat erop af kwam is opgevangen. Dat is geen particulier; dat is een partij die daar een positie wilde en bereid was hem in stukjes te laten vullen.
Wat er daarna gebeurt, is het interessante. Houdt die muur stand, dan draait de koers vaak om, want de agressieve kant heeft zich leeggehandeld tegen iemand die niet wijkt. Wordt de muur uiteindelijk toch weggeduwd, dan ligt er meestal een snelle beweging achter, omdat dezelfde partij zijn positie moet sluiten.
In beide gevallen weet je iets wat op de grafiek niet staat: er lag daar iemand, en dit is hoe het afliep.
Waar het misgaat
Dit is verslavend om naar te kijken en daarom gevaarlijk. De getallen bewegen per seconde en het voelt alsof je meekijkt met de grote jongens. In de praktijk zie je op een lege minuut precies evenveel als op een drukke, en de verleiding om overal iets in te zien is groot. Order flow is een bevestiging op een plek die je al om andere redenen had uitgekozen, geen zoekmachine voor trades.
En let op waar je het meet. Bij een CFD-broker zie je zijn volume, niet dat van de markt. Op forex is er geen centrale beurs en dus geen volledig beeld. Deze gereedschappen horen bij futures en aandelen, waar het volume echt geteld wordt op één plek.
Veelgestelde vragen
Zit dit in de opleiding?
Nog niet. We zetten het later dit jaar op de rol, omdat het pas nut heeft als de rest staat. Wat je hier leest is de kennis zelf, gratis, zodat je in elk geval weet wat het is en of je het nodig hebt.
Heb ik hier dure software voor nodig?
Voor de footprint wel, want die moet elke transactie apart verwerken. Er zijn meerdere aanbieders en de prijzen lopen uiteen. Ons advies: begin er niet mee. Eerst een strategie die werkt zonder, daarna pas kijken of dit hem beter maakt.
Werkt dit op forex?
Beperkt. Er is geen centrale beurs, dus het volume dat je ziet is dat van één platform. Veel handelaren gebruiken daarom de futures op valuta, die wél op één beurs verhandeld worden, en lezen daaruit af wat de spotmarkt doet.
Is delta hetzelfde als koopdruk?
Niet helemaal, en dat is een belangrijk verschil. Delta meet wie er ongeduldig was, niet wie er gelijk kreeg. Een sterk positieve delta terwijl de koers niet stijgt, betekent dat al dat kopen is opgevangen. Dat is eerder een waarschuwing dan een bevestiging.
Kan ik hiermee zien wat instellingen doen?
Je ziet de sporen, niet de namen. Een muur van volume op één niveau vertelt je dat daar een grote order lag. Wie hem legde en waarom, staat er niet bij. Wie beweert dat hij dat wel ziet, verkoopt je iets.