Het speelveld · 02

Het order book en de price ladder.

Een prijs is geen getal dat ergens bepaald wordt. Het is de laatste plek waar een koper en een verkoper het eens werden. In het order book zie je wat er aan beide kanten klaarligt, en daarmee wordt alles wat daarna komt logisch.

het order bookschematisch · geen koersen, geen aantallen

Wat er op elk niveau klaarligt

···
···
ask
spread
bid
···
···
bids: wat er te koop gevraagd wordt asks: wat er aangeboden wordt de spread
Links staan de bids: kopers die wachten op een prijs. Rechts de asks: verkopers die wachten. De hoogste bid en de laagste ask liggen naast elkaar, en het gat ertussen is de spread. Zolang niemand iets doet, gebeurt er niets. Er is pas een prijs zodra iemand de andere kant accepteert.

Twee soorten deelnemers, elke seconde

Iedereen die handelt doet op elk moment één van twee dingen, en het verschil is groter dan het lijkt.

maker tegenover takerhetzelfde order book, twee rollen
De market taker neemt liquidity weghij stuurt een market order en accepteert de beste prijs die er ligt. Hij is meteen binnen en betaalt de spread. Dit is wat de meeste particulieren doen, bijna altijd
tegelijk
De market maker levert liquidityhij legt limit orders neer aan beide kanten en wacht tot iemand ze aanneemt. Hij krijgt een betere prijs en weet niet of hij gevuld wordt
Hier komt het woord liquidity vandaan. Liquiditeit is niet iets vaags: het is het aantal orders dat op dit moment in het book ligt. Ligt er veel, dan kun je een grote order kwijt zonder de prijs te bewegen. Ligt er weinig, dan schuift jouw order de prijs zelf omhoog of omlaag.

Wat er gebeurt als een order binnenkomt

  1. Een market order neemt de beste prijs

    Wil je nu kopen, dan gaat je order naar de laagste ask die er ligt. Is jouw order groter dan wat daar ligt, dan pakt hij ook de ask daarboven, en daarboven. Dat heet slippage: je gemiddelde prijs is slechter dan de eerste prijs die je zag.

  2. Een limit order wacht op zijn prijs

    Leg je een limit order neer, dan komt hij in het book te liggen en voegt hij liquidity toe. Je krijgt de prijs die je wilde, of je wordt niet gevuld. Dat is de ruil: zekerheid over de prijs tegen onzekerheid over de fill.

  3. Het laatste akkoord is de nieuwe prijs

    Zodra een taker en een maker het eens worden, is dat de koers. Een candle op je grafiek is niets anders dan de eerste, hoogste, laagste en laatste keer dat dit binnen een periode gebeurde.

  4. Wat er niet gehandeld werd, blijft liggen

    En dat is de informatie waar wij later mee werken. Waar veel is uitgewisseld, liggen veel posities. Waar de prijs doorheen schoot, ligt vrijwel niets. Dat is het hele idee achter het volume profile.

Waarom grote partijen hun order in stukken knippen

Een fonds dat voor tientallen miljoenen wil kopen, kan dat niet in één keer. Er ligt eenvoudigweg niet genoeg aan de andere kant. Zou het die order toch in één keer sturen, dan eet hij door het hele book heen en koopt hij zichzelf omhoog.

Dus knipt hij hem op. Er bestaan hele afdelingen die zich bezighouden met de vraag hoe je zo'n order over een dag uitsmeert zonder op te vallen: meelopen met het volume dat er toch al is, of met het gemiddelde over de tijd, of alleen rond de slotveiling meedoen. Dat is de reden dat grote partijen trage, liquide markten prefereren, en het is ook de reden dat een grote beweging zelden in één candle af is.

Waar het misgaat

Lees dit voordat je ermee aan de slag gaat

Het order book is geen voorspelling. Wat erin ligt kan er een seconde later uit zijn: orders worden ingetrokken, verplaatst en soms neergelegd zonder dat iemand van plan is ze te laten vullen. Wie op een dikke laag bids handelt omdat die er op dat moment ligt, handelt op iets wat niet bindend is.

En bij een CFD-broker zie je meestal geen order book, of alleen dat van je eigen broker. Wat je daar ziet is niet het centrale book van de markt. Voor futures op een exchange klopt het beeld wel, en daar is het ook bruikbaar.

Veelgestelde vragen

Heb ik het order book nodig om te kunnen handelen?

Nee. Maar je moet wéten dat het er is, want alles wat daarna komt volgt eruit: de spread die je betaalt, de slippage bij een grote order, en waarom volume op de ene prijs iets anders betekent dan op de andere.

Wat is het verschil tussen bid en ask?

De bid is de hoogste prijs die iemand op dit moment wil betalen. De ask is de laagste prijs waarvoor iemand wil verkopen. Koop je nu, dan betaal je de ask; verkoop je nu, dan krijg je de bid. Dat verschil is de spread.

Wat is slippage precies?

Het verschil tussen de prijs die je zag en de prijs waarvoor je gevuld werd. Dat gebeurt als je order groter is dan wat er op het beste niveau ligt, of als de markt beweegt tussen het versturen en het uitvoeren.

Is een limit order altijd beter?

Nee. Je krijgt een betere prijs, maar je loopt het risico dat je niet gevuld wordt terwijl de markt wegloopt. Bij ons speelt dat bij supply & demand zones: de limit order geeft de beste prijs, en soms mis je de beweging.

Kan ik dit ergens zien?

Bij futures via je platform, als je de rechten voor de data hebt. Zoek naar depth of market of DOM. Bij aandelen zie je meestal een beperkte diepte, en bij CFD's zie je het book van je broker of helemaal niets.

Lees hierna

Het speelveld · deel 3 van 4Market makersVerdienen aan het verschil in plaats van aan de richting, en waarom ze zich terugtrekken vlak voor een cijfer.Verder lezen →

Hangt hiermee samen

Alle stukken in het speelveld →

Wil je dit leren lezen?

In een kennismaking van een kwartier laten we zien hoe dit doorwerkt in alles wat we doen. Geen verkooppraatje, en als het niet past zeggen we dat zelf.

Of vul de zes vragen in. Dan krijg je binnen een paar minuten een stuk over jouw situatie in je mail, ook als je daarna niet belt.