Waarom je grafiek aan de staatsschuld hangt.

Je analyse klopte, en het ging toch mis

Je kunt heel goed worden in het lezen van een grafiek. Je weet precies waar de prijs eerder draaide en waar de zones liggen. En dan komt er een woensdagmiddag waarop één cijfer naar buiten komt en gaat alles de andere kant op.

Je analyse was niet fout. Je keek alleen naar de verkeerde laag. Onder elke koers ligt een stroom van kapitaal die ergens heen moet, en die stroom wordt gestuurd door rente, inflatie en schuld.

Het vervelende is dat je dit nergens tegenkomt. Bijna iedereen die thuis handelt kijkt naar één ding: de prijs. Een candlestick heeft vier gegevens, en daar wordt een hele beslissing op gebouwd, terwijl dat de meest bekeken en de meest achterlopende informatie is die er bestaat.

Waarom dit een voorsprong geeft

De data waar deze pagina over gaat is openbaar, gratis en wordt nauwelijks gebruikt. Niet omdat het geheim is, maar omdat het werk kost om te lezen en omdat er geen instapsignaal uitrolt. Dat is precies waarom er ruimte zit: iedereen kan erbij, bijna niemand doet de moeite.

En het is wél het speelveld waar de grote partijen op bewegen. Centrale banken sturen er rechtstreeks op, want hun hele mandaat gaat over inflatie en werkgelegenheid. Macrofondsen zijn er letterlijk omheen gebouwd. Pensioenfondsen en verzekeraars verplaatsen kapitaal op basis van wat staatsobligaties opleveren, en dat zijn de grootste geldstromen die er bestaan.

Dat is geen bewering van ons over wat andere partijen doen. Het is hoe die markt is ingericht.

Hoe je de keten leest

1. Waarom een land leent

   Elk land wil economische groei. Dat kost geld: infrastructuur, salarissen, steun als het tegenzit. Dat geld heeft een overheid niet liggen, dus die geeft een obligatie uit: een afspraak dat je nu geld geeft en het later terugkrijgt, met rente.

2. Waarom die schuld niet wordt afgelost

   Loopt zo'n lening af, dan geeft de overheid een nieuwe uit om de oude mee te betalen. En omdat de economie moet blijven groeien, is die nieuwe bijna altijd groter. De oplossing voor schuld is meer schuld, en dat is al decennia het systeem waar we in zitten.

3. Wat inflatie daarmee doet

   Stel je hebt een obligatie die drie procent per jaar betaalt en de inflatie loopt naar vijf. Dan lever je in koopkracht in. Iedereen die zo'n stuk heeft wil er dan vanaf, en veel aanbod betekent een lagere prijs, en een lagere prijs betekent een hogere effectieve rente. Inflatie omhoog, obligaties minder aantrekkelijk, rente omhoog. Die volgorde is het enige wat je uit je hoofd hoeft te kennen.

   prijs en rentehetzelfde stuk papier

   De prijs van het stukzakt, want iedereen wil ervan af

   tegelijk

   De effectieve renteloopt op, want je betaalt minder voor dezelfde uitkering

   Het is geen oorzaak en gevolg, het is hetzelfde. Aan de obligatie verandert niets: dezelfde afspraak, dezelfde uitkering. Alleen wat je ervoor betaalt verandert, en daarmee wat je er netto aan overhoudt.
4. En dan pas de koers

   Geld gaat altijd ergens heen. Krijg je in een land een hoge rente op iets wat als veilig geldt, dan wordt die munt aantrekkelijk en stijgt hij. Daalt die rente, dan zoekt hetzelfde kapitaal elders rendement: in aandelen, of in goud. Loopt een valutapaar weken één kant op zonder aanleiding op de grafiek, dan is dit meestal het antwoord.

   waar het geld heen gaattwee richtingen, meer zijn er niet

   De rente in een landwat je krijgt op iets dat als veilig geldt

   loopt opDe munt wordt aantrekkelijkkapitaal komt binnen en zoekt die rente op

   daaltHetzelfde geld zoekt eldersnaar aandelen, of naar goud

   Geld blijft nergens stilstaan. Het gaat naar waar het het meest oplevert voor het risico dat het loopt, en dat verschuift zodra de rente ergens verandert.

Waar het misgaat

Wat onze leden hierover vragen

Veelgestelde vragen