Instrument 02 · seizoenspatronen

Het jaar heeft een ritme.

Sommige markten doen elk jaar ongeveer hetzelfde in dezelfde periode. Daar zit een reden achter die niets met bijgeloof te maken heeft, en tegelijk wordt seasonality gebruikt op een manier die nergens op slaat.

het jaar in banenschematisch · geen jaartallen, geen standen

Waar in het jaar het gebeurt

 
lentezomerherfstwinter
Groeiseizoen
Oogst en opslag
Stookseizoen
Het patroon komt niet uit de grafiek. Het komt uit iets wat buiten de markt gebeurt en wat elk jaar terugkomt: een zaaimoment, een oogst, een koude maand. Vlak voor een oogst is de voorraad laag en weet niemand precies wat het wordt, dus is de prijs nerveus. Daarna ligt alles er en is die onzekerheid weg.
de tekeningschematisch · geen jaartallen, geen standen

Het gemiddelde jaar, en het getal dat erbij hoort

het gemiddelde jaarmaart tot meiin hoeveel van de 25 jaar steeg de maandde helft9jan12feb16mrt17apr19mei15jun15jul13aug14sep9okt8nov15dec
Boven het gemiddelde, onder hoe vaak het klopte. Een maand die in negentien van de vijfentwintig jaar steeg is iets. Een mooie lijn die uit twee extreme jaren bestaat is niets.

Waarom een patroon geen bijgeloof is

Overal waar in de echte wereld iets op een vast moment gebeurt, kan een patroon ontstaan. Dat is geen eigenschap van de grafiek maar van de wereld eronder.

En dat is meteen de scheidslijn. Een patroon met een reden erachter is iets anders dan een patroon dat je vindt door lang genoeg te zoeken. Het eerste kun je uitleggen aan iemand die niets van markten weet. Het tweede niet, en dat is precies waarom het je in de steek laat.

waar het vandaan komtdrie soorten ritme
Landbouw volgt de kalenderEr is een zaaimoment en een oogstmoment. Die liggen vast, en de onzekerheid ertussen ook.
Energie volgt het weerIn een koude winter wordt er meer gestookt. Dat is geen theorie, dat gebeurt gewoon elk jaar opnieuw.
Aandelen volgen de administratieBelastingjaren, kwartaalafsluitingen, en momenten waarop grote fondsen hun posities moeten aanpassen omdat hun mandaat dat voorschrijft.
Dit is geen indicator die je aanzet. Het is een reden die je opzoekt, en pas als je hem kunt benoemen mag hij meewegen.

Waarom dit een voorsprong geeft

Omdat het een basiskans geeft in plaats van een mening. Je weet voordat je kijkt in welke richting deze markt in deze weken historisch vaker de wind mee had.

Dat is geen groot voordeel op zichzelf, en iedereen die je vertelt van wel verkoopt je iets. Maar als het samenvalt met de rest van je analyse, is het een streepje erbij dat je gratis krijgt.

twee getallenhet ene wordt overal getoond, het andere telt
Het gemiddelde padalle jaren op elkaar gelegd en gemiddeld. Dit is wat je overal ziet
zelfde patroon
Hoe vaak het die kant op gingin hoeveel van die jaren klopte het. Dit is wat het waard is
Een mooie stijgende lijn die uit twee extreme jaren bestaat en verder uit niets, is geen patroon. Dat is toeval met een grafiek eromheen. Een veel vlakkere lijn die in bijna elk jaar dezelfde kant op ging, is dat wél.

Hoe je het leest

  1. Kijk eerst naar de trefkans, niet naar de vorm

    De vorm van de gemiddelde lijn zegt weinig. Het aandeel jaren waarin het die kant op ging zegt alles. Staat dat er niet bij, dan kijk je naar een plaatje en niet naar data.

  2. Leg meerdere periodes naast elkaar

    Het gemiddelde over tien jaar en over vijfentwintig jaar kan verschillen, en dat verschil is zelf informatie. Loopt het recente gemiddelde anders dan het lange, dan is er waarschijnlijk iets structureel veranderd: in de productie, in het beleid, of in wie er in die markt zit.

  3. Zoek de reden erbij

    Kun je niet uitleggen waarom een markt in deze weken vaker stijgt, dan heb je geen patroon maar een toevalstreffer. De uitleg is het filter.

  4. Gebruik het als startpunt, niet als besluit

    Een seizoenspatroon bepaalt hooguit welke kant je die weken serieuzer neemt. Het instapmoment komt uit de prijs, en de omvang van je positie uit je risicobeheer.

Waar het misgaat

Lees dit voordat je ermee aan de slag gaat

Seizoenspatronen verliezen het van de actualiteit. Altijd. Breekt er een conflict uit of doet een centrale bank iets onverwachts, dan kan een patroon dat in bijna elk jaar werkte gewoon de andere kant op gaan.

Daar komt bij dat een gemiddelde nooit een voorspelling is. Het zegt wat er gemiddeld gebeurde, niet wat er dit jaar gaat gebeuren. Wie er een positie op bouwt zonder dat de prijs zelf iets bevestigt, handelt op een gemiddelde in plaats van op een markt.

Wat onze leden hierover vragen

Uit onze eigen communitygeteld uit 17.100 berichten, niet geschat
2vragen over seizoenspatronen, van de 1.608 vragen die leden stelden. Daarmee staat het onderaan de lijst
125vragen gingen over instapmomenten en setups. Dat is ruim zestig keer zoveel
Dat is geen fout in de telling, het is precies waar deze pagina over gaat. Zelfs in een groep die hier dagelijks mee bezig is, kijkt bijna niemand uit zichzelf naar het ritme van het jaar. Niet omdat het moeilijk is, maar omdat er geen instapsignaal uitrolt.

Veelgestelde vragen

Werkt dit voor elke markt?

Nee. Het werkt waar iets in de echte wereld een kalender volgt: landbouw, energie, en in mindere mate aandelen via de administratieve cyclus. Bij een valutapaar is die reden er vaak niet, en dan is het patroon toeval.

Hoeveel jaar geschiedenis heb ik nodig?

Genoeg om een trefkans te kunnen berekenen die iets betekent, en daarnaast een tweede, kortere periode om te zien of het recent nog steeds zo is. Het verschil tussen die twee is vaak interessanter dan de reeks zelf.

Is dit hetzelfde als 'sell in May'?

Dat is precies het soort regel dat wij niet bedoelen. Een spreuk zonder reden en zonder trefkans is geen instrument. Zodra je vraagt waarom het zou gelden en wat de trefkans is, valt het meestal om.

Hoe vaak moet ik hiernaar kijken?

Eén keer per maand is genoeg, en verder aan het begin van een periode die er voor die markt toe doet. Deze laag beweegt in weken tot maanden.

Kan ik hier zelf bij?

Ja. De onderliggende koersgeschiedenis is openbaar, en het rekenwerk is optellen en delen. Het werk zit in het eerlijk houden: de trefkans erbij zetten en de reden kunnen benoemen.

Lees hierna

De zes instrumenten · deel 3 van 6Macro-economieDe keten van staatsschuld naar obligaties naar inflatie naar rente naar koersen, vanaf nul.Verder lezen →

Hangt hiermee samen

Alle stukken in de zes instrumenten →

Wil je dit ritme leren lezen?

In een kennismaking van een kwartier laten we zien hoe deze laag samenwerkt met de andere vijf, en of deze manier van kijken bij je past. Geen verkooppraatje, en als het niet past zeggen we dat zelf.

Of vul de zes vragen in. Dan krijg je binnen een paar minuten een stuk over jouw situatie in je mail, ook als je daarna niet belt.