Hieronder staat de volumetool waar wij zelf mee kijken. Hij bouwt een volume profile op terwijl je ernaar kijkt, uit dezelfde transacties waar ook de candles van gemaakt worden. Elke transactie valt in een prijsvakje, dat vakje wordt een balk, en uit die balken rollen de POC en de value area. Je ziet het profiel dus niet af, je ziet het ontstaan.
Sleep in het beeld om de stapel te draaien, of zet hem plat met de knoppen rechtsboven. Beweeg over een balk en je krijgt de cijfers van dat prijsniveau: hoeveel er verhandeld is, en hoeveel daarvan kopers waren en hoeveel verkopers.
Wat er in beeld staat
- POC
- Het point of control: het prijsvakje met het meeste volume. De zwaarste balk van de stapel, en dus de prijs waar de veiling het langst is blijven hangen.
- Value area
- De bovenkant en de onderkant van het drukke gebied, VAH en VAL. De tool begint bij de POC en groeit naar buiten, telkens naar de zwaarste buurbalk, tot zeventig procent van het volume binnen ligt.
- Buiten de value area
- De dertig procent aan de randen. Daar is weinig verhandeld, en daar gaat prijs doorgaans snel doorheen.
- Sell-deel
- Elke balk is gesplitst. Het doffe deel is wat er op de bid verkocht is, de rest is wat er op de ask gekocht is. Zo zie je per prijsniveau wie het initiatief nam.
- Delta plus
- Op dit niveau kochten ze meer dan ze verkochten. Een groene balk onderin een daling is waar de opvang zit.
- Delta min
- Hier overheersten de verkopers. Een rode balk bovenin een stijging is waar de druk vandaan komt.
- HVN en LVN
- De tool zet zelf een label bij de drie zwaarste losse pieken en bij de twee leegste rijen binnen de value area. Een HVN houdt prijs vast, een LVN laat hem erdoor.
De cijfers onderin
- POC
- De prijs van de zwaarste rij, bijgewerkt bij elke transactie die binnenkomt.
- VAH / VAL
- De twee randen van de value area. Tussen die twee getallen speelt zich zeventig procent van de handel af.
- Δ cumulatief
- Alle koopvolume min alle verkoopvolume van de hele sessie bij elkaar opgeteld. Loopt dit op terwijl de prijs stilstaat, dan wordt er gekocht zonder dat het iets oplevert, en dat is meestal het interessantste signaal op het scherm.
- Volume
- Wat er in totaal door de veiling is gegaan sinds de tool begon te tellen.
De drie standen
- 2D klassiek
- Het profiel plat naast de grafiek, zoals je het in elk pakket tegenkomt. Hier lees je de niveaus af.
- Isometrisch
- Een kwartslag gekanteld, zodat de koop- en verkoopkant van elke balk naast elkaar zichtbaar worden in plaats van achter elkaar.
- 3D orbit
- Draaien om de stapel heen. Nuttig om te zien hoe scheef een profiel werkelijk is, want een berg die plat als een nette klok oogt, kan aan de achterkant een gat hebben.
Auction market theory: waarom dit werkt
Achter een volumeprofiel zit een idee dat ouder is dan de grafiekpakketten die het tekenen. Een markt is een veiling, en een veiling heeft maar één taak: een prijs vinden waar koper en verkoper allebei willen handelen.
Zolang die prijs klopt, blijft de handel eromheen hangen. Dat is balans: veel volume op een smal gebied, en de koers rolt heen en weer tussen de randen. Klopt de prijs niet meer, dan gaat de veiling op zoek naar een nieuwe. Dat is onbalans: weinig volume, snelle beweging, en niemand die op die niveaus iets wil doen.
Balans, onbalans, en wat je eraan hebt
Hoe wij het in de praktijk gebruiken
Twee gereedschappen, en allebei doen ze iets anders. Het periodieke volumeprofiel tekent per sessie of per week een eigen profiel, zodat je ziet waar het zwaartepunt van elke periode lag en of dat zwaartepunt opschuift. Het zichtbare profiel telt alles wat er op je scherm staat en geeft je het beeld van de hele beweging.
- Zoek eerst de zwaarste prijs, niet de mooiste lijn
De POC van de vorige periode is het niveau waar de meeste posities liggen. Komt de koers daar terug, dan gebeurt er iets, en meestal niet weinig.
- Let op waar de POC per periode komt te liggen
Schuift het zwaartepunt week na week lager, dan is dat een bevestiging van de richting die los staat van elke trendlijn die je kunt tekenen. Dat is een van de sterkste signalen die uit een profiel komt.
- Zoek je zones juist net buiten de value area
Binnen het gebied is het druk en wordt er gevochten. De randen zijn waar de markt besloot dat het genoeg was, en daar liggen de niveaus waar een reactie vandaan komt.
- Gebruik de dunne stukken als doel, niet als startsein
Waar weinig verhandeld is, gaat de koers snel doorheen. Dat zegt hoe ver iets kan lopen zodra het loopt. Het zegt niets over of het vandaag gebeurt.
Wie er aan de andere kant van dat volume zit
Een groot deel van dat volume komt niet van iemand met een mening over de richting. Het komt van partijen die verplicht zijn te handelen. Dat klinkt vreemd, en het is de reden dat prijs zich soms gedraagt alsof er iets moet gebeuren op een bepaald niveau.
Wat je daaraan hebt is bescheiden maar concreet. Waar veel is verhandeld, liggen veel afspraken. Komt de koers daar terug, dan komen die afspraken in beweging: wie daar kocht wil eruit op break-even, wie zich indekte moet bijstellen, en wie stond te wachten ziet zijn kans. Dat is waarom een dik gebied zich anders gedraagt dan een dun gebied, en je hebt er geen theorie over intenties voor nodig.
Waar wij dit vandaan hebben
Een deel van hoe wij profielen lezen komt uit het werk van Traders Edge, dat in onze eigen bibliotheek staat uitgewerkt: de openingsvarianten, de vraag of een sessie binnen of buiten de vorige value area opent, en hoe je een dag terugspeelt om te oefenen in plaats van erover te lezen.
Dat materiaal gaat over de FDAX en over futures, en het is opgezet voor iemand die elke ochtend voor de opening een beeld maakt. Wij gebruiken het langzamer, op weekprofielen in plaats van uurprofielen, omdat dat past bij hoe onze leden handelen: naast een baan, met twee uur per week.
Wat onze leden hierover vragen
Waar het misgaat
Een dik gebied is geen muur en een dun gebied is geen snelweg. Het zijn plekken waar bepaald gedrag waarschijnlijker is. Wie er een niveau van maakt waar de koers móét draaien, heeft binnen een week een verliespost.
En het profiel hangt volledig af van de periode die je kiest. Een profiel over een week ziet er anders uit dan over een kwartaal, en allebei kloppen ze. Kies er vooraf één die bij je tijdsframe past, niet achteraf degene die je verhaal ondersteunt. Bij valuta komt daar nog bij dat er geen centrale beurs is: je meet het volume van je eigen broker of van de termijnmarkt, en dat is een steekproef.
Veelgestelde vragen
Wat is auction market theory in één zin?
Dat een markt bestaat om een prijs te vinden waar gehandeld wordt, en dat je aan de verdeling van het volume kunt zien of hij die prijs gevonden heeft of nog aan het zoeken is.
Heb ik hier speciale software voor nodig?
De meeste grafiekpakketten hebben een volumeprofiel ingebouwd. Wat verschilt is hoe ver de geschiedenis teruggaat en of je de periode zelf kunt kiezen. De tool hierboven is van ons en zit bij het programma.
Werkt dit voor valuta?
Deels. Er is geen centrale beurs, dus je meet een steekproef: het volume van je broker of dat van de termijnmarkt. Voor de vórm van het profiel is dat meestal representatief genoeg, voor absolute aantallen niet.
Is dit hetzelfde als orderflow?
Nee. Orderflow kijkt naar wat er nu binnenkomt, een profiel naar wat er is geweest. Ze vullen elkaar aan, en wij werken zelf met het profiel omdat dat op weekbasis leesbaar blijft.
Moet ik iets van opties weten om dit te gebruiken?
Nee. Het stuk over market makers legt uit waar een deel van het volume vandaan komt, en dat helpt om te begrijpen waarom drukke niveaus zich anders gedragen. Voor het lezen van een profiel heb je het niet nodig.