Rondhangen, wegrennen, opnieuw rondhangen
Waarom een veiling, en niet een grafiek
Een grafiek is het verslag achteraf. Wat er werkelijk gebeurt, is een doorlopende veiling met twee kanten. Aan de ene kant staan biedingen: ik wil kopen, tegen deze prijs, deze hoeveelheid. Aan de andere kant staat aanbod: ik wil verkopen, tegen die prijs. Zodra iemand ongeduldig wordt en de prijs van de ander accepteert, is er een transactie, en pas dan beweegt de koers.
Dat heet een double auction: beide kanten bieden tegelijk. Op een supermarktveiling is er één verkoper en bieden de kopers tegen elkaar op. Op een markt bieden kopers én verkopers, de hele dag door, en de prijs is niets anders dan het punt waarop ze elkaar net vinden.
Daaruit volgt meteen waarom prijs alleen niet genoeg is. Een beweging van tien punten zegt niets zolang je niet weet of er tienduizend contracten tegenover stonden of veertig. Prijs is wáár het gebeurde; volume is hoevéél het voorstelde.
De twee toestanden, en hoe ze voelen
- Kopers en verkopers vinden de prijs allebei redelijk
- Er wordt veel verhandeld, maar de koers gaat nergens heen
- Het volume per candle is laag en gelijkmatig
- Iedere poging om eruit te breken wordt opgevangen
- Dit is verreweg de meeste tijd
- Één kant vindt de prijs niet meer kloppen
- Hij blijft doorbetalen tot hij een tegenpartij vindt
- Het volume schiet omhoog, de beweging is eenzijdig
- De koers zoekt een nieuwe prijs waar wel gehandeld wordt
- Dit duurt kort, en hier ontstaat de trend
Waarom groot geld trage markten prettig vindt
Dit is het stuk dat tegen je gevoel in gaat. Een grote partij kan zijn order niet in één keer uitvoeren. Wie duizend contracten wil kopen en ze allemaal tegelijk op de markt gooit, koopt zichzelf omhoog: de eerste honderd gaan tegen de huidige prijs, de rest steeds duurder. De gemiddelde prijs die hij betaalt wordt slechter naarmate hij harder is.
Dus knipt hij zijn order in stukken en voert hij ze uit over uren of dagen. Daarvoor heeft hij twee dingen nodig: genoeg tegenpartij om tegen te handelen, en een markt die niet wegloopt terwijl hij bezig is. Precies daarom gebeurt het opbouwen van grote posities in de rustige stukken, in de vlakken waar het lijkt alsof er niets gebeurt.
En daarom is een rustige markt met veel volume iets heel anders dan een rustige markt zonder volume. In het eerste geval staat er iemand op te bouwen. In het tweede geval is er niemand.
Het ritme van een handelsdag
Veel bij de opening, weinig in het midden, veel aan het slot
De drukke periodes hebben namen. Het eerste stuk heet de opening auction, het laatste de closing auction. In beide gevallen verzamelt de beurs vooraf orders die op de opening of de sluiting moeten worden uitgevoerd: market on open en market on close. Staat daar meer koop dan verkoop in, dan is er een imbalance, en die wordt voor de grote indices openbaar gepubliceerd in de minuten ervoor.
Bij welke beurs dat is, bepaalt wanneer het druk is. Voor de Amerikaanse indices loopt de drukke sessie van de opening van de aandelenmarkt tot de sluiting; daarbuiten is er de Aziatische en de Europese handel, met veel minder omzet. Voor een Europese index ligt dat andersom.
Waar het misgaat
De grootste fout is een beweging beoordelen zonder te kijken hoeveel er omging. Een uitbraak in het stille midden van de dag, op de helft van het gebruikelijke volume, is meestal geen uitbraak maar een paar orders in een dunne markt. Dezelfde uitbraak met drie keer het normale volume is iets heel anders. Op de grafiek zien ze er hetzelfde uit.
En verwar rust niet met veiligheid. Een markt in balance is de plek waar posities opgebouwd worden, en juist daarom kan hij er ineens uit springen. De rust is geen belofte dat het rustig blijft; het is de voorbereiding.
Veelgestelde vragen
Is dit een strategie?
Nee, het is een beschrijving van hoe een markt werkt. Je kunt er strategieën op bouwen, en dat doen wij ook, maar op zichzelf vertelt het je alleen in welke toestand de markt zit. Dat is precies de reden dat het bruikbaar blijft: het gaat niet stuk als het patroon uit de mode raakt.
Werkt dit op elke markt?
Op elke markt waar volume echt gemeten wordt, dus futures en aandelen. Op forex en bij CFD's zie je alleen het volume van je eigen broker of van een deel van de markt, en dan is het een steekproef. De logica klopt nog steeds, de cijfers zijn minder hard.
Op welk tijdsframe gebruik je dit?
Op allemaal, en dat is het aardige. Een week kan in balance zijn terwijl een uur erbinnen in imbalance is. Meestal kijk je op een hoger tijdsframe waar de vlakken liggen, en op een lager tijdsframe naar wat er aan de rand van zo'n vlak gebeurt.
Wat is het verschil met steun en weerstand?
Steun en weerstand zijn lijnen die je tekent op plekken waar de koers eerder draaide. Hier komen de grenzen uit de verdeling van het volume: waar is er werkelijk veel verhandeld. Vaak liggen ze op dezelfde plek, maar dan weet je ook waarom.
Hoeveel tijd kost het om dit te leren zien?
Het idee snap je in een middag. Het herkennen kost langer, omdat je eerst een paar honderd sessies moet zien voordat je het verschil tussen rust en opbouw voelt. Daar zijn onze eigen sessies ook voor.