De optiemarkt · 10

Waarom dealers móéten handelen.

Dit is het stuk waar het om gaat. Wie opties verkoopt, moet bijsturen zodra de koers beweegt, of hij wil of niet. In het ene gebied dempt dat de beweging, in het andere versterkt het hem. Dat verklaart waarom een markt soms als vastgeplakt aanvoelt en dan ineens versnelt.

short gamma tegenover long gammaschematisch · geen koersen, geen datums

Wat het indekken met de koers doet

short gammade beweging wordt groterlong gammade beweging wordt kleiner
Links duwen de pijlen mee met de beweging, rechts duwen ze ertegenin. Het zijn dezelfde partijen die hetzelfde werk doen: hun risico neutraal houden. Alleen ligt de richting waarin ze dat moeten doen precies andersom, en dat hangt af van of ze de opties gekocht of verkocht hebben.

Waarom een market maker moet bijsturen

Een market maker in opties verdient aan de spread, net als op de futuresmarkt. Hij wil geen mening over de richting hebben, want dan wordt hij een speculant en dat is zijn vak niet. Hij wil alleen het kleine verschil tussen bied en laat innen, duizenden keren per dag.

Maar zodra hij een optie verkoopt, hééft hij een richting. Verkoopt hij een put, dan verliest hij geld als de koers zakt. Dus dekt hij zich af, bijvoorbeeld door een futurescontract te verkopen. Zakt de koers, dan verdient hij op de future wat hij op de optie verliest, en staat hij per saldo weer neutraal.

Alleen is dat afdekken geen eenmalige handeling. Hoe ver zijn optie van de strike af staat, bepaalt hoeveel richting hij op dat moment heeft, en dat verandert bij elke beweging. Dus moet hij steeds opnieuw bijstellen. Dat heet dynamic delta hedging, en gamma is precies de maat voor hoe snel hij moet bijstellen.

De twee regimes

waar het indekken toe leidtdezelfde handeling, twee uitkomsten
Short gamma: de beweging wordt groter
  • De dealers hebben de opties verkócht
  • Stijgt de koers, dan moeten ze bíjkopen om neutraal te blijven
  • Zakt de koers, dan moeten ze verkópen
  • Ze handelen dus altijd met de beweging mee
  • Uitbraken krijgen een zetje, en dagen voelen schokkerig
Long gamma: de beweging wordt kleiner
  • De dealers hebben de opties gekócht
  • Stijgt de koers, dan moeten ze verkópen om neutraal te blijven
  • Zakt de koers, dan moeten ze bíjkopen
  • Ze handelen dus altijd tegen de beweging in
  • De koers blijft hangen, en uitbraken sterven af
Dit is geen samenzwering en geen manipulatie. Het is een partij die zijn risico neutraal houdt, en het gevolg daarvan is een stroom koop- en verkooporders die niets met een mening te maken heeft. Precies daarom is hij zo voorspelbaar van richting.

Delta als ruwe kansschatting

Er zit een handige bijvangst in delta. Een optie die precies op de strike staat heeft een delta rond de vijftig, en de kans dat hij in het geld afloopt is ongeveer fifty-fifty. Dat is geen toeval: de twee hangen wiskundig samen.

Daardoor kun je delta lezen als een grove kans. Een delta van tien betekent ongeveer tien procent kans dat die optie waarde houdt, en dus ongeveer negentig procent kans dat de verkoper de premium houdt. Precies zo kiezen partijen die opties schrijven hun strikes uit.

Let wel op wat er dan onder die negentig procent zit. Je wint vaak een klein bedrag en verliest zelden een groot bedrag, en of dat per saldo goed uitpakt hangt volledig af van hoe groot dat zeldzame verlies is. Een hoge trefkans is geen edge; de verhouding erachter bepaalt het.

De bolling van een optie

Dit is het begrip waar gamma vandaan komt. Zolang er tijd over is, loopt de waarde van een optie niet in een rechte lijn met de koers mee maar in een bocht. Ver uit het geld beweegt hij nauwelijks, rond de strike begint hij te versnellen, en ver in het geld beweegt hij vrijwel een-op-een mee.

Naarmate de afloopdatum dichterbij komt, wordt die bocht steeds scherper, tot hij op de laatste dag een knik is. Dat is ook waarom gamma zo hard oploopt vlak voor afloop: de delta springt dan van bijna nul naar bijna volledig over een heel klein prijsverschil, en wie zich moet indekken, moet dat in steeds grotere stappen doen.

de vorm van elke Greekschematisch · uitgezet tegen de koers

Waar hun invloed het grootst is

Deltahoeveel je meebeweegt
Gammahoe snel delta verandert
Thetawat de tijd eraf haalt, als dal
Vegawat meer verwachte beweging doet
De streepjeslijn is de strike, en daar is alle drukte. Gamma en vega pieken er, en theta is er een dal omdat hij juist waarde wegháált. De reden is steeds dezelfde: op de strike is de uitkomst het minst zeker, dus doet elke verandering daar het meest. Ver in of ver uit het geld is de uitkomst bijna beslist. Delta is de enige die niet piekt maar oploopt: van vrijwel nul tot volledig meebewegen.

Hoe groot dit is

Een eerlijk antwoord: dat is een schatting, en schattingen lopen uiteen. De ruwe schattingen die in dit hoekje rondgaan komen uit op ergens tussen de tien en twintig procent van het volume in de futuresmarkt, afhankelijk van de dag. Dat is geen gemeten cijfer en je moet het ook niet als zodanig behandelen.

Wat er wél uit volgt, is dat een aanzienlijk deel van de orders die je in de footprint ziet niet van iemand met een mening komt, maar van iemand die verplicht is bij te sturen. Dat verandert hoe je naar een beweging kijkt: een uitbraak met veel volume kan deels gewoon indekwerk zijn.

Gamma exposure, en waarom het minder eenduidig is dan het lijkt

Er zijn pogingen gedaan om dit in één getal te vangen: tel alle uitstaande opties bij elkaar op, neem aan welke kant de dealers op zitten, en je krijgt een maat die gamma exposure heet, vaak afgekort tot GEX. Is hij negatief, dan zouden de dealers short gamma zitten en zou de beweging worden versterkt. Is hij positief, dan het omgekeerde.

Onderzoek uit ongeveer 2017 liet een duidelijk verband zien tussen die maat en hoe beweeglijk de dag erna was. Sindsdien is de markt veranderd, en dat is belangrijker dan het onderzoek zelf.

Het rust op aannamesDat alle opties via market makers lopen, dat beleggers vooral puts kopen en calls verkopen, en dat er precies op de delta wordt ingedekt. Alle drie zijn ze grotendeels waar en geen van drie helemaal.
Dagopties zitten er niet inDe berekening gebruikt open interest, en 0DTE-opties staan aan het eind van de dag niet meer open. Terwijl juist daar inmiddels een groot deel van het volume zit.
Er zijn betere bronnenEr bestaan betaalde gereedschappen die per strike en per dag rekenen in plaats van met de stand van gisteravond. Beter, maar geen van alle een waarheid: het blijft een afgeleide.

Wij gebruiken dit daarom als context en niet als signaal. Het verklaart achteraf vaak waarom een dag aanvoelde zoals hij aanvoelde, en het waarschuwt je vooraf dat een uitbraak in het ene regime een andere kans van slagen heeft dan in het andere. Meer moet je er niet van willen.

Waar het misgaat

Lees dit voordat je ermee aan de slag gaat

Gamma is in korte tijd een modewoord geworden, en dat is precies waarom je voorzichtig moet zijn. Er wordt veel mee verklaard achteraf en weinig mee voorspeld vooraf. Een beweging die je niet begrijpt de schuld van gamma geven is geen analyse maar een uitvlucht.

En koop niet zomaar een duur gereedschap omdat dit interessant klinkt. Als je strategie zonder deze laag niet werkt, gaat hij er met deze laag ook niet van werken. Dit is iets om aan een opzet toe te voegen die al staat, niet om er een op te bouwen.

Veelgestelde vragen

Kan ik dit gratis ergens zien?

De ruwe option chain met open interest wel, en daar kun je zelf de grote niveaus uit aflezen. De uitgerekende gamma-kaarten per strike zijn betaald. Voor wie op dagen tot weken handelt, is de gratis versie ruim genoeg.

Betekent short gamma dat de markt gaat dalen?

Nee, en dat is de meestgemaakte denkfout. Het zegt alleen dat bewegingen in beide richtingen groter uitpakken. Een dag met een sterke stijging past net zo goed bij short gamma als een dag met een scherpe daling.

Geldt dit ook buiten de Amerikaanse indices?

Nauwelijks. Je hebt er een diepe optiemarkt op hetzelfde onderliggende product voor nodig, en die is er vooral op de grote Amerikaanse indices en op de grootste aandelen. Op forex en de meeste grondstoffen speelt dit veel minder.

Is dit hetzelfde als een gamma squeeze?

Dat is een uitvergrote versie ervan: zoveel indekwerk dezelfde kant op dat de koers erdoor meegesleept wordt. Het gebeurt, het is zeldzaam, en het is geen basis voor een strategie.

Moet ik dit kennen om bij jullie te beginnen?

Nee. Dit staat het verst van de dagelijkse praktijk af van alles wat we uitschrijven. Het staat er omdat het verklaart waarom markten zich soms gedragen zoals ze doen, en omdat je het elders zelden fatsoenlijk uitgelegd krijgt.

Lees hierna

Nieuwe reeks · De zes instrumentenPositioneringWie staat er aan de andere kant van je trade? Het rapport bestaat omdat melden verplicht is.Verder lezen →

Hangt hiermee samen

Alle stukken in de optiemarkt →

Wil je dit leren herkennen op je eigen scherm?

Dit is context, geen instapsignaal. In een kennismaking laten we zien hoe wij het gebruiken naast de zes instrumenten.

Of vul de zes vragen in. Dan krijg je binnen een paar minuten een stuk over jouw situatie in je mail, ook als je daarna niet belt.